کدام مرکز انتخاب رشته را انتخاب کنیم؟
استفاده از خدمات مشاوره در مراکز انتخاب رشته تصمیم هوشمندانهای است، اما هر مرکزی صلاحیت کافی را ندارند. یک انتخاب اشتباه در مرکز مشاوره غیرحرفهای میتواند مسیر ۴ سال تحصیل دانشگاهی و یک عمر آینده شغلی شما را عوض کند. خیلیها فکر میکنند فقط کافی است به سراغ یک مرکز با نرمافزار انتخاب رشته بروند! اما نتیجه این کار انتخابهایی است که نه با علاقه آنها جور است و نه برای بازار کار فکری شده است. ولی سوال اساسی این است که چگونه یک مرکز انتخاب رشته حرفهای را پیدا کنید؟
استاد یاوری از بهترین مشاوران انتخاب رشته، تاکید دارد که مراکز حرفه ای باید براساس رتبه و تراز واقعی تحلیل میکنند. چنین مرکزی کاری با حرفهای کلی و دادههای آماده نرم افزاری ندارد، بلکه از نرمافزارها به عنوان ابزار استفاده میکند. مشاور باید وقت کافی را بگذارد و درباره علاقه، استعدادها و شرایط خاص شما پرسجو کند. در عین حال باید دیدگاه جامع از بازار کار و آینده شغلی رشتههای مختلف داشته باشد و این اطلاعات را درست در اختیار شما قرار دهد. اما مهمترین نکتهای که خیلیها موقع انتخاب مراکز حرفهای فراموش میکنند، شفافیت هزینهها و بررسی نظرات واقعی دانشآموزان سالهای قبل است.
باورهای غلط درباره مراکز انتخاب رشته
قبل از آنکه وارد بحث اصلی شویم خدمات تعیین رشته حرفهای را بررسی کنیم، بهتر است در همین ابتدای ماجرا چند باور غلط و کلیشهای را نقد کنیم. باورهایی که متاسفانه بسیاری از دانشآموزان را در حساسترین روزهای زندگی به سمت انتخابهای غلطی میکشاند. از نظر استاد یاوری اگر اندکی خودتان را موشکافی کنید، احتمالاً یکی دو تا از این باورها را پیدا میکنید. موضوعاتی مانند:
مراکز شلوغتر لزوماً بهتر هستند!
فقط با تبلیغات گسترده به راحتی میتوان هزاران دانشآموز کنکوری را به سمت مراکزی کشاند که صرفاً بر پایه انتخابهای نرمافزاری فعالیت میکنند و شاید در یکی دو ماه اخیر تاسیس شده باشند! انتخاب رشته یک ماجرای روتین نیست که همه مردم مراکز حرفهای آن را بشناسند. بلکه یک ماجرای گذری برای عدهای خاص است که احتمالاً تا یکی دو ماه قبل اصلاً نمیدانستند که چنین مراکزی وجود دارد. پس به راحتی میتوان با تبلیغات گسترده یک مرکز تازه تاسیس را بر سر زبانها انداخت و حسابی آنجا را شلوغ کرد. حالا خودتان قضاوت کنید که آیا این شلوغی لزوماً به مشاوره برتر ختم میشود؟
نرمافزار انتخاب رشته کافی است!
بدون تعارف خیلیها مرکز انتخاب رشته را مساوی با نرمافزارهای انتخاب رشته میبینند. در این صورت به دو شکل قضاوت میکنند:
- وقتی خودم به نرمافزار دسترسی دارم، دیگر چرا باید از خدمات مراکز انتخاب رشته استفاده کنم؟
- مرکزی که از نرمافزار استفاده کند یک مرکز غیرحرفهای است!
اگر اندکی به اعماق ذهنتان مراجعه کنید، احتمالاً یکی از باورها را میپذیرید. ولی گویا یک نکته را فراموش میکنید و آن نکته خدمات مشاوره انتخاب رشته براساس علایق، توانمندیها، استعدادها و بازارکار است. منطقی است مرکز انتخاب رشتهای که فقط مبتنی بر نرمافزارها کار میکند، ارزش مراجعه ندارد. اما یادتان باشد که این نرمافزارها تبدیل به ابزارهای مشاوره حرفهای میشوند. ابزارهایی که اطلاعات را دستهبندی میکنند تا با در نظر گرفتن شرایط هر داوطلب مسیر انتخاب رشته منطقی چیدمان شود. در این لحظه است که باید به نقش مشاوره توجه کنید.
هزینه بیشتر به معنای خدمات بهتر است!
احتمالاً شما نیز با چنین تفکر کلیشهای مواجه هستید و مطمئناً خیلی آن را باور نمیکنید. ولی از نظر استاد یاوری متاسفانه این باور در بسیاری از والدین نهادینه شده که قیمت بالاتر به معنای مشاوره بهتر و حرفهایتر است. اما بسیاری از این مراکز گران قیمت لزوماً برندهای دهان پرکنی هستند که در میدان عمل تبدیل به طبلهای توخالی میشوند.
یادتان باشد که مهمتر از قیمت، شفافیت در خدمات واقعی مرکز است. خیلی از مراکز مدعی هستند که مشاوره زیر نظر فلان کارشناس برجسته انجام میشود. اما در عمل ممکن است شما را در یک سمینار یا یک جلسه همگانی وارد نمایند! شفافیت در هزینهها ماجرایی نیست که به سادگی از کنار آن عبور کنید. اما در کل بهتر است این باورهای غلط را کنار بگذارید و حالا با دیدگاه یک نفر که میخواهد بهترین مرکز انتخاب رشته را پیدا کند، ادامه این مطلب را بخوانید.
چک لیست پیدا کردن مرکز انتخاب رشته خوب
فرض میکنیم همین حالا دانشآموز کنکوری هستید و کارنامه را دریافت کردهاید. فرصت انتخاب رشته نیز کوتاه است و باید هرچه سریعتر یک مرکز انتخاب رشته حرفهای را پیدا کنید. اما اگر بخواهید بیهدف فقط نام مراکز را ردیف کنید و به آنها سر بزنید، جز اینکه زمان را از دست داده و سردرگم شوید، هیچ دستاورد دیگری ندارد. استاد یاوری از بهترین مشاوران انتخاب رشته یک چک لیست را پیشنهاد میکند. چک لیستی که موشکافانه خدمات یک مرکز حرفهای را بررسی کند:
- گام اول: ارزیابی تجربه و تخصص مشاوران مرکز
- گام دوم: خدمات تحلیلی و رتبه و تراز
- گام سوم: توجه به علاقه و استعدادها
- گام چهارم: مشاوره درباره بازار کار و آینده شغلی
- گام پنجم: شفافیت درباره هزینهها و خدمات
مرکزی خوب است که در هر شش گام قدم به قدم همراه شما بیاید و بهترین خدمات را برای شما تدارک دیده باشد. قطعا پیش خودتان میپرسید که حالا چطور این گامها را ارزیابی کنید؟
گام اول: ارزیابی تجربه و تخصص مشاوران مرکز
اولین چیزی که باید درباره یک مرکز انتخاب رشته بررسی کنید، تجربه و تخصص مشاوران آنجا است. زیرا حتی بهترین نرمافزارها بدون مشاور باتجربه فقط یک فهرست رشتهها با شانس قبولی بالا یا متوسط را به تو میدهند. در این گام ابتدایی چند نکته را به یاد داشته باشید:
- مشاور باید چند سال تجربه پیوسته در انتخاب رشته داشته باشد. زیرا این افراد باتجربه خطاهای رایج را میشناسند و با قوانین سازمان سنجش و فضای آکادمیک دانشگاههای مختلف کشور آشنا هستند.
- مشاور عمومی نمیتواند همه گروهها را دقیق تحلیل کند. مراکز خوب معمولاً برای هر گروه تحصیلی مشاورهای جداگانهای دارند.
- مشاور باید رشتههای دانشگاهها را بشناسد و اطلاعات عمیق از شرایط دانشگاهها ارائه دهد.
- یک مشاور خوب کارنامه شما را دقیق میخواند و تحلیل میکند.
در اولین قدم باید درباره مشاوران مرکز پرسجو کنید و بررسی نمایید که چقدر سابقه دارند. مرکز تازه کار و یا مراکزی که تبلیغات دهان پرکنی دارند، معمولاً در همین قدم اول پاسخهای مبهم، کلی و نامرتبط به شما میدهند.
گام دوم: خدمات تحلیل رتبه و تراز
تحلیل رتبه و تراز اصلیترین خدماتی است که یک مرکز انتخاب رشته ارائه میدهد. این تحلیل مشخص میکند که با توجه به کارنامه چه رشتهها و دانشگاههایی را قبول میشوید. ولی از کجا بفهمید که مرکز مورد نظر در این زمینه قوی کار میکند؟ در همین لحظه که باید هوشمندانه تصمیم بگیرید. زیرا مراکز حرفهای با اطلاعات دقیقی از رتبههای کسب شده سالهای قبل، ترازهای قبول شده دانشگاهها و مقایسه هدفمند تحلیل میکنند. ولی مراکز تازه تاسیس فقط حرفهای کلی درباره رتبهها و رشتهها تحویل شما میدهند و خیلی وابسته به خروجی نرمافزارها هستند.
یادتان باشد که مرکز حرفهای کارنامه را بخش به بخش بررسی میکند. یعنی رتبه کل، رتبه زیر گروهها و حتی تراز هر درس با در نظر گرفتن نقاط ضعف و قدرت کارنامه مهم هستند. از طرفی تحلیل درست باید واقع بین باشد و براساس دادههای واقعی قبولی سالهای قبل گرفته شود. تنها مشاورانی که سالها در زمینه انتخاب رشته فعالیت کردهاند، میتوانند زوایای پنهان یک کارنامه را تحلیل کنند.
گام سوم: توجه به علایق، استعداد و توانمندی
یک مرکز انتخاب رشته خوب فقط به رتبه شما نگاه نمیکند، بلکه علاقه ،استعداد و توانمندی شما را هم در نظر میگیرد. مشاور باید بفهمد که واقعاً به چه چیزهایی علاقه دارید؟ یا از شما درباره درسها، فعالیتها و هدفهایتان پرسجو کند.
از نظر استاد یاوری علاقه سطحی، علاقههای احساسی و تصمیمهای هیجانی کاملاً متفاوت از علاقه و استعدادهای واقعی هستند. اما مهمترین نکته تعادل میان علاقه و رتبه است. جاییکه هنر یک مشاور حرفهای برای پیشنهاد رشتههای جایگزین را نشان میدهد. مثلاً فرض کنید که عمیقاً به رشته داروسازی علاقه دارید، اما رتبه شما در سطح قبولی این رشته نیست. در این صورت آیا میتوانید سراغ رشتههایی بروید که به حال و هوای داروسازی نزدیکتر هستند و برای قبول شدن در آنها به رتبه خیلی بالا نیازی ندارید؟ پاسخ این سوال همان انتخاب نجات بخش است که از عهده یک مشاور باتجربه برمیآید.
گام چهارم: مشاوره بازار کار و آینده شغلی
مراکز انتخاب رشته حرفهای نسبت به نتایج شما متعهد هستند و لزوماً فقط به قبولی فکر نمیکنند. بلکه آینده شغلی رشتهها را نیز بررسی کرده و اطلاعات مفید را صادقانه در اختیار شما قرار میدهند.
- مشاور باید بداند که هر رشته چه بازار کاری دارد؟ رشتههای پرتقاضا و کم رونق کدام هستند؟ و درآمدهای آنها چگونه است؟
- مشاور باید اطلاعات دست اول از بازارکار هر رشته در شهرها و مناطق مختلف داشته باشد. رشتههایی وجود دارد که در تهران میخوانید اما بازار کار آن را در سکوهای دریایی خلیج فارس پیدا میکنید!
- باید راهنمایی کامل درباره چند سال بعد ارائه شود تا دیدگاه شفافی از آینده شغلی رشتهها داشته باشید.
مراکزی که حرفهای نیستند، ناخودآگاه بازارکار را فراموش میکنند. منطقی است درباره چیزی که نمیدانند، صحبتی هم نمیکنند و علاقهای هم به بحث درباره آن ندارند. مثلاً میگویند که فعلاً قبولی مهم است! همه رشتهها بازارکار دارند! بازارکار دست خودتان است! اگر علاقه داشته باشید و سخت درس بخوانید، بازارکار همیشه هست! اینها جملات قشنگ اما تو خالی است که از دهان مشاور کم تجربه یک مرکز غیرحرفهای میشنوید.
گام پنجم: شفافیت درباره هزینهها و خدمات
یک مرکز انتخاب رشته خوب از همان ابتدا مشخص میکند که چه خدماتی دارد و بابت هر خدمت چقدر هزینه دریافت میکند. در این صورت هرچه این شفافیت بیشتر باشد، خیال شما نیز راحتتر است. به هر حال باید بدانید که دقیقاً چه نوع خدماتی را دریافت میکنید؟ این خدمات شامل چند جلسه مشاوره است؟ و هزینهها چگونه هستند؟
هزینه کل خدمات مرکز باید از همان ابتدا معلوم باشد. هیچ هزینه پنهانی نباید وجود داشته باشد و اگر خدمتی با هزینه جداگانه عرضه میشود، همان اول شفاف گفته شود. استاد یاوری تاکید میکند موضوع این نیست که شما پول خدمات مشاوره مرکز انتخاب رشته را ندارید، بلکه موضوع در اعتمادسازی است. چطور به مهارت مرکزی که در بیان هزینهها شفاف نیست، اعتماد میکنید؟
سوالاتی که قبل از ثبت نام باید بپرسید
این پنج گامی که بررسی کردیم، یک چک لیست ارزیابی توانمندی مراکز خدمات انتخاب رشته است. اما شما باید بتوانید در لحظه ورود به مرکز در همان ملاقات اولیه با مسئولین یا مراجعه کنندگان آنجا تمام ارزیابیها را سپری کنید. استاد یاوری از بهترین مشاوران انتخاب رشته برای این مرحله نیز راهکاری هدفمند دارد. وقتی پا در مرکزی میگذارید، قبل از هر چیز چند سوال را بپرسید و منتظر پاسخی شفاف باشید. سوالاتی که هر کدام یکی از همان پنج گام چک لیست را تکمیل میکنند:
- مشاور من دقیقاً کیست؟ و چند سال سابقه انتخاب رشته دارد؟
- در مرکز شما چند جلسه مشاوره اختصاصی برگزار میشود؟
- آیا از نرمافزارها استفاده میکنید؟ رویکرد شما در استفاده از نرمافزار چگونه است؟
- آیا تحلیل حضوری کارنامه هم دارید؟
- آیا انتخابها را براساس رتبه به همراه علاقه و استعدادها مرتب میکنید؟ یا صرفاً یک نسخه برای رتبههای یکسان میپیچید؟
- اطلاعات شما درباره بازار کار و آینده شغلی رشتهها چقدر است؟ آیا اطلاعات مستند و دست اول دارید؟
- هزینهها چگونه هستند؟ و دقیقاً شامل چه نوع خدماتی میشوند؟
- آیا میتوانیم نظرات دانشآموزان سال قبل را پرسجو کنیم؟
مرکزی خوب است که برای تمام سوالات شما چه این مواردی که نوشته شده و یا هر سوال دیگری که به ذهن شما میرسد، پاسخ شفاف، هدفمند و درستی داشته باشد. در غیر این صورت احتمالاً پا در مرکزی گذاشتهاید که برای سود بردن از بازار هزارتوی کنکور در یکی دو ماه قبل راهاندازی شده و حالا فقط میخواهد با جملات انگیزشی، وعدههای توخالی و توهمات عجیب و غریب اعتماد شما را جلب نماید.
گول تبلیغات مراکز انتخاب رشته را نخورید!
پیدا کردن یک مرکز انتخاب رشته خوب ماجرای پیچیدهای نیست و تقریباً اکثر آنها تجربه و مهارت کافی را دارند، مگر آنکه قبولی شما را تضمین کنند! یک مرکز حرفهای هیچ وقت به شما قول صددرصد قبولی در رشتهای خاص را نمیدهد. زیرا به پشتوانه سالها تجربه میداند که نتیجه نهایی به عوامل زیادی بستگی دارد.
جملات انگیزشی، قبولی صددرصدی، وعدههای توخالی، تبلیغات دهان پرکن همگی ریشه در هیاهوی بسیار برای هیچ دارند. مراکزی که برای هر رتبه شما بَه بَه میگویند و برای هر رشته مورد علاقه شما تضمین قبولی میکنند، احتمالاً چیزی درباره فلسفه رتبه، ظرفیت و انتخاب رشته کنکور نمیدانند. از نظر استاد یاوری یک مرکز خوب و حرفهای از همان ابتدا و همان لحظهای که کارنامه را میبیند با شما صادقانه رفتار میکند و در جستجوی انتخابهای واقع بینانه است. فقط کافی است همین یک موضوع را در نظر داشته باشید تا بهترین مرکز انتخاب رشته را شناسایی کنید.
این محتوا توسط آگهی دهنده منتشر شده و مجله اینترنتی فرارسانه مسئولیتی در قبال آن ندارد.
